GAIBALDI : O SCAFISTA DE L´ÊUTTOÇENTO!
O Faro Ligue
Âtre notissie sconvolgenti che servan pe fâ 'n pò de lûxe
in sciä omertæ di storici . Gaibaldi o l'aiva commerciòu di
sc-ciavi .
http://spazioinwind.libero.it/ilfaroligure
Sto chi o l'è "l'eroe"" do risorgimento : 'n scafista
, ò negriëo , ciammelo comme voei , in poche parolle 'n trafficante
d'òmmi . Esartòu da tûtta a stòriografia italica
comme o paladin da libertæ , comme o libëatô dë pòpolassoin
dë 2 Sicilie , l'ûnificatô d'Italia , "l'eroe di duì
mondi" o l'aiva pe contra ascì campòu trasportando sc-ciavi
cineixi . Coscì comme dappêu o l'à redûto in sc-ciavitû
i pòpoli d' Italia , ûnïa a-o söo fin de avantaggiâ
a dominassion savoiarda .
In te l'articolo de inissio de zûgno dove parlavo de l'emigrassion ligûe
in Perù , aivo za aççennòu a-o fæto che o
Gaibaldi o l'ëa stæto propio a Limma assemme a-i tanti emigræ
zeneixi e lì o l'aiva travaggiòu comme capitan de nave de 'n armatô
zeneize . Coscì ò vosciû approfondî 'n pittin de ciû
l'argomento e me son misso a çercâ in sciä ræ se sti
fæti poeivan ëse vëi : e ò descoverto che o Gaibaldi
, paladin da libertæ , o l'ëa veamente stæto 'n negriëo
. O foscia , visti i tempi , saieiva mëgio definîlo comme o scafista
do 1800 .
E l'è scintomatico che sta personn-a chi a segge ïssâ comme
scimbolo ( ònoròu con ciasse , monûmenti , stradde , navi
, associassoin ecc..ecc..) de sto potere italico c'o n'à dominòu
e redûto propio comme i sc-ciavi che o Gaibaldi o portava dä Cinn-a
finna in te coste do Perù a chêugge merda de öxelli .
Coscì ò posciûo quæxi çertamente appûrâ
che ascì o mitico eroe do Risorgimento o s'ëa impegnòu a
dâ o sêu contribûtto in te sto commercio de carne ûmann-a
, no de gianchi cristien , ma de asiatiçi , in te 'n epoca donde l'ëa
ben ben attivo o scangio de sc-ciavi tra a Cinn-a e l'America meridionale :
òmmi e donne che vegnivan imbarcæ co-a fòrsa e vendûi
comme bestie . Sti sc-ciavi vegnivan dapppêu dêuviæ ò
in te minëe ò in ti campi di ricchi fazenderos ò in te coste
perûann-e pe chêugge o guano c'o vegniva commerciòu in Cinn-a
. E tûtte quelle malelengue che mä veddan o Risorgimento , ammia
'n pò che son anæti a descrovî che propio o Gaibaldi in te
l'estæ ( l'ëa o 10 de zennâ do 1852 , ma l'ëa estæ
perchè là son in te l'emisfero sûd) o l'ëa partïo
da-o pòrto peruan do Callao con destinassion Canton in Cinn-a , comme
comandante da CARMEN , 'n barcon de 400 tonnæe de l'armatô zeneize
Pietro De Negri , con 'n carego de guano , saieiva a dî merda de oxelli
.
Sto viægio o l'è de segûo vëo , za che o Gaibaldi o
n'òu dixe in te sêu memöie : " O sciô Pietro De
Negri o m'à dæto o comando da Carmen , ûnna barca de 400
tonnæe , e m'ëa preparòu pe 'n viægio in Cinn-a . Primma
eivimo stæti co-a Carmen a-e "ïsoe de Cincia" (n.d.r. ëan
e ïsoe de Chinchas , a-o largo dë coste do Perù ) donde aivimo
càregòu guano , destinòu ä Cinn-a , e dappêu
eivimno tornæ a-o Callao pë ûrtime dispozissoin do viægio
. 93 giorni o l'ëa dûo , sempre con vento a favô . Arrivòu
a Canton e no trovando da vende o càrego semmo anæti a Amoy . Da
Amoy semmo ritornæ a Canton , dove no essendo pronto o càrego pe-o
ritorno aivo càregou pe Manila ätri generi . Da Manila ëa tornòu
a Canton dove , pronto o càrego , aivimo lasciòu o pòrto
e dòppo çirca 100 giorni aivimo posciûo sbarcâ o càrego
a Limma ....." Aviei notòu 'nna cösa : o Gaibaldi o no mensionn-a
mai che tippo de càrego o segge quello do ritorno , coscì comme
quello de l'andata a-e ïsoe da Chinchas . L'ëa molto!
diffiçil
e che 'nna nave a faxesse 'n viægio vêua . De ciû quarcösa
deve ëse passòu in to viægio da Canton a Manila , pe mëgio
dï poemo domandâse in che stacche ëan finïi i proventi
do viægio , c'o no l'ëa programmòu da l'armatô . De
fæti pòco tempo dòppo o Gaibaldi o vegne destitûio
da-o comando de sta barca quande o s'attrêuva in to pòrto de New
York . Dòppo avei passòu quarche meize a New York in te 'nna fabbrica
de candeie de 'n amigo o torna a Zena . I dûbbi in scë l'appropriassion
indebita do Gaibaldi vegnan , za che arrivòu a Zena o 10 de mazzo do
1854 o se n'ëa stæto finn-a a-o Frevâ 1859 a Caprera , "coltivando
'n pittin de tæra c'aivo accattòu".
Peccòu che sto pittin de tæra o l'ëa dappêu risûltòu
ëse mëza Caprera . Da dove gh'ëan arrivæ i scûi pe
poei accattâ sta proprietæ za che o comando da nave o g'avià
posciûo fâ guagnâ a-o mascimo 500$ ???
Çirca o càrego do ritorno da Carmen da Canton a-o Perù
, za che o nostro "eroe" o s'aguarda ben da indicâne a natûa
, da donde l'è sätâ fêua a föa neigra do capitan
Gaibaldi negriëo ??? Sta stöia a l'è contegnûa in te
'n libbro de 'n çerto A.V.Vecchi ( alias Jack La Bolina , scrïtô
de cöse de mâ ) pûbblicòu in to 1882 "A vitta e
e gesta do Gioxe Gaibaldi " . A sto libbro l'à fæto de segûo
riferimento ascì o storico Giorgio Candelero , che in to zennâ
1982 , in occaxon do çentanâ da morte do Gaibaldi , o l'aiva rilasciòu
'n intervista ä Repûbblica . E ä 'nna domanda in sciä valûtassion
do Gaibaldi , fêua da retorica , o rispondeiva : " Ad ogni mòddo
o Gaibaldi o no l'ëa o tippo da travaggiâ tròppo a lungo in
te 'nna fabbrica de candëie . In Perù , comme capitan de nave ,
o piggia o comando pe di viægi in Cinn-a . A l'andata o portava guano
, a-o ritorno o portava cineixi pe chêugge o guano . A sc-ciavitû
in Perù a l'ëa stæta abolïa e o guano o no voeiva travaggiâ
ciû nisciûn !
.
Pe dïla in breive 'n travaggetto , quello do Gaibaldi , 'n pò da
negriëo . " Donca se pêu ascì chi vedde che o storico
Candeloro o dava pe scontòu che a Carmen a portesse sc-ciavi cineixi
. L'ëa 'n epoca , quella , dove sti sc-ciavi cineixi vegnivan vendûi
comme bestie no soamente in Perù , dove o sciô De Negri o l'ëa
proprietäio de ben ben de guaneras (e cave de guano) , ma ascì a
Cuba e in ti Statti Ûnïi .
Chi o sà se a prïa tïâ da-o Candeloro a l'à mesciòu
e ægue . Çerto l'è dûa çercâ de rompî
quella crosta de retorica e de föa c'a crêuve a personn-a do Gaibaldi
, za che ascì i storici italien , mesc-ciæ finn-a tròppo
cö potere italian , g'àn puïa de fâ a tòcchetti
propio a figûa scimbolo de l'ûnitæ d'Italia .
E dî che propio o Candeloro o l'aiva giûstamente dïto :"
A stöia do Risorgimento a no l'è sacra : a l'è fæto
de òmmi , no de eroi " . Invece çerti miti precostitûi
no se devan toccâ , e o Gaibaldi o l'è tra sti chi . Do resto dixendo
che o mito , l'eroe de l'ûnitæ d'Italia , o paladin da libertæ
, l'eroe di duì mondi , o l'è stæto 'n scafista , 'n di
tanti negriëi c'o portava sc-ciavi in Perù o a Cuba , no se dixe
ninte c'a no segge veitæ . Ghe saieivan tantiscimi "mostri sacri"
, da Rousseau a Gaibaldi , di quæ se porrieiva , sensa pe ätro dâ
contra ä stöia , ascì parlâ molto mä . Ma o no se
fà perchè coscì vêu o potere e a stòriografia
öffiziale italica .......
Ancon reçentemente , l'ëa o 1998 , 'n giornalista de Repûbblica
, Guido Rampoldi , inviòu speciale a Hong Kong , o se ricorda che in
te quella gorfo gh'ëa stæto ascì o Gaibaldi e o se mette a
riçercâ quello che ancon l'ëa poscibile . E o 4 de Marso do
1998 o manda 'n articolo da-o tittolo :" Gaibaldi o l'è stæto
'n negriëo ?" .
A cösa c'a l'inciöa o Gaibaldi a-e sêu responsabilitæ
a l'è'nna frase che o De Negri o l'avieiva dïto a-o De Vecchi ,
alias Jack Bolina :" Gaibaldi o m'à sempre portòu i cineixi
tûtti grasci e in bonn-a salûte , perchè o i trattava comme
òmmi e no comme bestie " . Sta frase a l'è missa comme lode
verso o Gaibaldi , in te 'nna pagina fæta apposta pe esartâlo .
Ma tanta lode , o Bolina (amigo de vëgia datta do Gaibaldi ) o no l'avieiva
mai posciûo immaginâ c'a fuise a prêuva capaxe de fâ
cazze o nostro eroe in te quella merda c'o portava finn-a in Cinn-a .
Quande se parla de sc-ciavitû se pensa sempre a quella neigra ; però
quella giäna o no l'ëa stæta meno importante e dolorosa scibben
a fuise stæta concentrâ in tempi ciû breivi . A-i sc-ciavi
giäni gh'ëa stæto dæto o nomme de "coolies"
, dä paròlla Kuli , "affitto" , da lengua Tamil . In cineize
ëan invece ciammæ chu-tsai , pòrci .
A træta di sc-ciavi giäni a l'ëa commensâ in to 1847 ,
primma da Macao e dappêu da Canton , e vegnivan portæ a Cuba o lungo
e coste sûd do Pacifico , soviatûtto a Callao , pòrto do
Perù , e da chi portæ in te l'inferno dë ïsoe da Chinchas
(tra o 14° e 13° graddo de lat. sûd) . Perchè e Chinchas
ëan 'n inferno ? Eh beh , chi i cineixi , nûi finn-a ä vitta
travaggiavan sensa fermâse , in mëzo ä pûa e a penn-a
a l'ëa accentuâ da-i bacchen , che i voeivan sfrûtâ finn-a
a l'òsso .
Ûn fazenderos de guano o guagnava 4 scûi e mëzo ogni tonnæa
, e donca i sc-ciavi vegnivan forsæ pe dâ o mascimo , costrinzendoli
e amenazzandoli con bacchi e frûste pe fâghe cavâ armeno 6-8
tonnæe a personn-a a-o giorno . Pe contro o çibbo e ciû vòtte
o mancava ò o l'ëa scarso , e abitassoin ëan comme di porçî
, mentre de alcool ghe n'ëa a sciûmmi .
A disciplinn-a a l'ëa affidâ a di militari perûen : quæxi
sempre l'ëa façile vedde grûppi de 8-10 coolies appeizi a
'n pennon , sospeixi ä vitta e lasciæ sotta a-o sô tropicale
pe tûtto o giorno sensa ægua e çibbo . Basil Lubbock , stûdioso
american , in to sêu libbro "Coolies ships and oil sailors",
Boston, 1935 , o dixe :" E crûdeltæ dë Chinchas son tremende
e pòchi cineixi riescian a vive ciû de quarche meize ...... chi
no s'ammassa o mêue pe o tròppo travaggio , pe-a pûa respirâ
o pe-a mancansa de çibbo " Hitler o no l'avieiva sacciûo fâ
de mëgio e allöa m'adomando dov'o l'ëa o chêu tanto generoso
do Gaibaldi , do paladin da libertæ , visto che in te quelle ïsoe
o g'anva pe caregâ o guano . O Gaibaldi o l'à visto e o l 'à
serròu i êuggi sovia quella tremenda tragedia ûmann-a : ansi
se pêu ben dî che o nostro eroe o g'à mangiòu sövia
. Mëza ïsoa de Caprera a l'ëa stæta accattâ da-o
Gaibaldi con scûi macciæ de sangue . De segûo o se ne verghêugnava
, za che mai o l'à çittò!
u a tipòl
ogia di careghi dä Cinn-a a-o Perù .
In conclûxon , o Gaibaldi o l'è stæto pe 'n breive periòdo
'n negriëo : ne parlan i previ de Hong Kong e ne parla o Jack Bolina lodando
o Gaibaldi sensa puïa de scandalo . Sci perchè allöa no l'ëa
scandaloso o sc-ciaviximo de etnie che no ëan gianche . De Gaibaldi scafista
ne parla infin ascì 'n storico comme o Candeloro , 'n c'o l'à
sempre pesòu e paròlle . A saià 'nna maccia , sta chi di
sc-ciavi cineixi , c'a l'arestià sempre in sciä figûa do Gaibaldi
. Sto chi o l'è l'eroe di duì mondi , l'ûnificatô
d'Italia , quello c'o n'à consegnòu in te man de "Romma Ladronn-a"
.
Inserito da: Veronesi in data 25/8/2003, 22:48
Scritto in Ligure per la parte Storia di Internet Padano
Condividi:
Modifica questo articolo
|